Stjórnmálaflokkurinnn ORG

Ólafur Ragnar Grímsson hefur í aðdraganda forsetakosninganna komið fram sem stjórnmálaflokkur eins manns. Í krafti embættis forseta Íslands ætlar hann að leiða villuráfandi sauði fram hjá ógnum sem bíða þjóðarinnar – “tryggja að hlutirnir fari ekki hér úr skorðum”, eins og hann sagði í viðtali við Sigurjón Egilsson á Bylgjunni, þar sem hann talaði um sjálfan sig í fleirtölu eins og einvaldskonungar fyrri tíðar gerðu: “Vi alene vide.”

Forseti Íslands

• er sameiningartákn – ekki stjórnmálaflokkur,

• kemur fram fyrir hönd Íslendinga undir merki menningar og mannúðar,

• er hógvær fulltrúi nýrrar hugsunar og nýrra tíma,

• er hafinn yfir flokkadrætti og væringar án undirmála,

• tengist ekki pólitískum flokkadráttum fyrri tíðar,

• stuðlar að sátt allra af hógværð, vitur og íhugull,

• lítur inn á við, gagnrýninn á sjálfan sig og þjóð sína.

Biskupssetur eða byggðasafn

Tollheimtuskáli einveldisins 

Þrír staðir á Íslandi eru helgastir: Þingvöllur, Skálholt og Hólar. Allt í einu er risið í Skálholti tilgátuhús, Þorláksbúð, sem var tollheimtuskáli danska einveldisins þegar svo hart var gengið fram í skattheimtu að Biskupstungur voru nefndar Sultartungur.

Tollheimtuskáli danska einveldisins skyggir á stílhreina kirkju Harðar Bjarnasonar húsameistara sem vígð var 1956 og reist á grunni kirkjunnar „er að réttu kallast andleg móðir allra annarra vígðra húsa á Íslandi,“ eins og segir í Hungurvöku, sögu fyrstu biskupanna í Skálholti. Tollheimtuskálinn fordjarfar ásýnd staðarins og minnir á fátækt og umkomuleysi þjóðarinnar.

Nú vilja aðilar í ferðaþjónustu taka höndum saman um „uppbyggingu menningartengdrar ferðaþjónustu” í Skálholti með því að endurreisa þar miðaldadómkirkjun og reka sem „sjálfbært menningar- og sýningarhús” og hefur verkefnið verið kynnt kirkjuráði. Af myndinni hér að dæma kemur „miðaldadómkirkjan” til að yfirskyggja staðinn.

Er stefnt að því að gera einn helgasta stað Íslands að byggðasafni?

Einelti drepur

Einelti – hvort sem er í skólum, á vinnustöðum eða annars staðar í þjóðfélaginu veldur ómældum skaða og skilur eftir sig djúp spor – og drepur. Þótt aðkallandi verkefni bíði, bæði á sviði jafnréttis, atvinnumála, efnahagslífs, heilsugæslu og menntunar er þetta verkefni sem þolir enga bið. Auk þess er unnt að ná árangi á skömmum tíma með litlum tilkostnaði.

Fyrst ber að beina athyglinni að einelti í skólum. Það verkefni þolir enga bið. Þegar skólar hefjast í haust ber menntamálaráðuneyti og sveitarfélögum að hafa mótað einfaldar starfsreglur sem öllum skólum ber að fara eftir. Reglurnar eru raunar til og viljinn víðast hvar fyrir hendi – en það þarf að taka höndum saman, sýna viljann í verki. Ekki síst þarf að gera nemendur sjálfa virka í forvarnarstarfinu. Slíkt hefur sýnt sig að bera bestan árangur.

Að loknu næsta skólaári ber skólastjórum að senda menntamálaráðuneytinu örstutta skýrslu þar sem fulltrúar kennara og nemenda eru hafðir með í ráðum og undirrita skýrsluna. Ef einelti hefur ekki verið upprætt á þremur árum í skóla, skal skólastjórinn víkja úr starfi. Þetta umbótastarf þolir enga bið. Fjölmargar rannsóknir liggja fyrir um orsakir eineltis, enda liggja ástæðurnar fyrir.

Meginástæðan er vanlíðan gerandans og vanmáttug heimili. Næst á eftir vanlíðan gerandans er meginástæðan ofbeldi í umhverfi okkar sem kemur fram í styrjaldarrekstri og kúgun auk þess sem ofbeldisleikir og ofbeldismyndir vega þungt. Við það verður erfiðara að ráða. En gerendunum ofbeldis og vanmáttugum heimilum ber að hjálpa og sýna þeim skilning. Burt með einelti í skólum.

MBL 04.05.2012 

Skotsilfur Egils

Fjórir viðmælendur í Silfri Egils í dag komu fram sem fulltrúar slúðurbera af götunni og höfðu lítið að segja af viti um stjórnmálin og þjómálin annað en órökstuddar persónulegar skoðanir sínar. Þar örlaði ekki á yfirvegaðri greiningu á mönnum og málefnum. Mikill hluti umræðunnar fór svo í að tala um fátæklega umræðuhefð á Íslandi og þjóðernishroka Íslendinga. Féll umræða fjórmenninganna algerlega inn í þá mynd sem þeir drógu sjálfir upp. Sannaðist á fjórmenningunum að auðveldara er að kenna heilræðin en halda þau.

Ný sýnisbók íslenskra bókmennta

Íslensk tunga hefur iðulega átt undir högg að sækja, eins og flest tungumál smáþjóða. Engu að síður hefur málið lifað þúsund ár og aldrei staðið sterkar sem þjóðtunga en nú. Þessi staðhæfing er reist á þeirri staðreynd að ritað er um fleiri þekkingarsvið á íslensku en nokkru sinni: heimspeki, mannfræði, læknisfræði, stjarnfræði, stjórnmál, efnafræði og stærðfræði. Skáldsagnagerð, leikritun, ljóðagerð og önnur orðlist stendur með blóma, vandaðar bækur um fjölbreytt efni eru gefnar út hvert ár og bóklestur er að aukast. Fleiri njóta kennslu í íslensku og bókmenntum en áður og rannsóknir eru gerðar á máli og málnotkun, nýyrðasmíð er öflug – og fleiri nota nú talað mál og ritað en nokkru sinni.

En hvað veldur að íslensk tunga lifði af og stendur sterkar en nokkru sinni? Að sjálfsögðu er fjölmargt sem veldur. Hér verður aðeins vikið að þremur þáttum. Í fyrsta lagi virðast Íslendingar í upphafi hafa haft fágætan áhuga á máli og bókmenntum og gerðu hvort tveggja í senn að frumsemja verk á íslensku og varðveita erlend rit, þannig að bókmenntir Íslendinga frá miðöldum eiga sér enga hliðstæðu í Evrópu. Má nefna Eddukvæði, dróttkvæði, veraldlega sagnaritun, s.s. Íslendingabók Ara og Landnámu, verk Snorra, s.s. Eddu og Heimskringlu, kristin trúfræðirit, píslarsögur og biskupasögur, og ekki síst Íslendingasögur, sem hafa algera sérstöðu í bókmenntum Evrópu. Einnig mætti nefna Sturlungu, lykilverk íslenskra miðaldabókmennta, og fræðirit um guðfræði, heimspeki og málfræði.

Í öðru lagi má nefna þá stefnu lútersku siðbótarkirkjunnar á Íslandi í upphafi að þýða Biblíuna á íslensku, fyrst Nýja testamenti Odds, prentað var í Hróarskeldu 1540, og síðan Guðbrandsbiblíu, prentuð á Hólum 1584. Einnig var gefin út Sálmabók 1589 að ógleymdum Passíusálmun Hallgríms sem fyrst komu út á Hólum 1666 og hafa nú verið prentaðir nær níutíu sinnum og hafa skerpt ljóðaskilning og kveðskaparhefð.

Í þriðja lagi hefur almennur kveðskapur stuðlað að því að varðveita málið, en talið er að flestir Íslendingar hafi einhvern tíma á ævinni ort smákvæði eða gert vísu. Vésteinn Ólason prófessor, fyrrum forstöðumaður Árnastofnunar, segir í Íslenskri bókmenntasögu MM I 1992:19: „Saga bókmenntanna er svo samofin öllu lífi þjóðarinnar að hún hlýtur öðrum þræði að verða þjóðarsaga.” Þetta eru orð að sönnu. Í formála að Íslenskri lestrarbók 1924:XI benti Sigurður Nordal á „hið órofna samhengi í tungu vorri og bókmenntum frá upphafi Íslands byggðar til vorra daga”.

Mikilvert er að varðveita þetta órofna samhengi og auka skólanemendum og öðrum skilning á samhenginu með því að gefa út nýja sýnisbók íslenskra bókmennta frá Eddukvæðum, Agli og Snorra til Þórarins Eldjárns, Jóns Kalmanns og Gerðar Kristnýjar.

Þóru Arnórsdóttur fyrir forseta

Flestir eru sammála um að meginhlutverk forseta Íslands sé koma fram fyrir hönd þjóðarinnar allrar án undirmála og flokkadrátta og að vera sameiningartákn. Hlutverk forseta Íslands er ekki að vera leiðtogi afmarkaðs hóps eða sérstakra samtaka eða viðhorfa. Slíkt er hlutskipti stjórnmálamanna – að takast á um hagsmuni og völd í samfélaginu.

Forseti Íslands á að vera hafinn yfir pólitíska flokkadrætti, hann á að leitast við af fremsta megni að vera forseti allra Íslendinga – vinna að samhug fólks og samheldni og berjast gegn sundrungu, fjölmenntaður, vitur og hógvær, víðsýnn og umburðarlyndur.

Þóra Arnórsdóttir hefur allt til brunns að bera til þess að gegna starfi forseta: hún er vel menntuð, vel máli farin, laus við pólitíska flokkadrætti, hún er ung – og ekki síst er hún móðir.

Konur hafa ávallt gegnt mikilsverðu hlutverki í íslensku þjóðfélagi, þær hafa um aldir annast uppeldi, uppfræðslu og menntun á heimilunum, þær sáu um velferð hjúa sinna og þær réðu öllu innan stokks, eins og sagt var um mikilhæfar konur á fyrri tíð. Nú hafa konur haslað sér völl utan heimilis í samræmi við aukna menntun sína og nýjan tíðaranda, en þær gegna áfram hinu mikilsverða hlutverki móður og húsfreyju.

Það boðar nýja tíma að fá á Bessastaði konu sem er ung móðir, víðsýn og vel menntuð. Með því yrðu ný gildi ráðandi, mjúk gildi: mannúð, umburðarlyndi, tillitsemi, sátt og eindrægni.

Skítlegt eðli og æðruleysisbænin

Gamall bekkjarbróðir lenti í slysi fyrir nokkrum árum – raunar eins og íslenska þjóðin. Hann lamaðist fyrir neðan háls og er bundinn hjólastól. Það sem bjargaði honum við þetta áfall að eigin sögn, var æðruleysibænin: „Guð gefi mér æðruleysi til að sætta mig það, sem ég fæ ekki breytt, kjark til að breyta því, sem ég get breytt, og vit til að greina þar á milli.”

Stundum finnst mér eins og eina hjálp okkar í þessu kalda landi sé æðruleysisbæn. Íslenskir stjórnmálamenn eru lamaðir fyrir ofan háls og geta því ekki hugsað heila hugsun og lamaðir fyrir neðan háls og geta því ekki farið um landið og áttað sig á aðstæðum og litið á samfélagið sem eina heild.

Sagt er að mannskepnan sjái það sem hún vill sjá, heyri það sem hún vill heyra og skilji það sem hún vill skilja. Þetta er endurómur af orðum mannsins frá Nasaret þegar lærisveinar hans spurðu, hvers vegna hann talaði til manna í dæmisögum og hann sagði: Sjáandi sjá þeir ekki og heyrandi heyra þeir ekki né skilja. Sumir sjá svo aðeins hið skítlega í eðli.

En sem betur fer sjá ýmsir hið góða, og þótt alþingismenn séu margir ekki þingtækir og flestir stjórnmálamenn duglausir, er margt gott að gerast í þessu fámenna þjóðfélagi á hjara veraldar. Gott starf er unnið í skólum landsins, allt frá leikskólum til háskóla og listamenn sýna hæfileika á fjölmörgum sviðum: leikarar, dansarar, söngvarar, hljómlistarmenn, málarar, myndlistamenn, rithöfundar, skáld - og hönnuðir.

Ef til vill væri hins vegar rétt að auka við æðruleysisbænina og hafa hana þannig: Guð gefi mér æðruleysi til að sætta mig það, sem ég fæ ekki breytt, kjark til að breyta því, sem ég get breytt, og vit til að greina þar á milli – og sýn að koma auga á það sem gott er gert. 

Nýr forseti nýs Íslands

Fólk veltir fyrir sér öðrum og betri valkosti á Bessastaði – eins og eðlilegt er. Að mínum dómi á forseti Íslands fyrst og síðast að vera sameiningartákn þjóðarinnar og koma fram fyrir hönd hennar allrar án undirmála, hafinn yfir flokkadrætti og væringar.



Forseti Íslands á að stuðla að sátt og samlyndi meðal allra Íslendinga af hreinskilni og hógværð, vitur maður og íhugull og sannmenntaður. Nýr forseti Íslands á að búa yfir þekkingu á sögu og menningu Íslendinga og annarra þjóða, víðsýnn og umburðarlyndur.



Nýr forseti nýs Íslands má ekki að tengjast pólitískum flokkadráttum fyrri tíðar og svikum og ránum fjárglæframanna. Hann á að líta inn á við en ekki að telja þjóðinni trú um að upphefð hennar komi að utan né heldur að hún geti frelsað heiminn undir leiðsögn hans. 



Þennan nýja forseta nýrrar hugsunar nýs Íslands – karl eða konu – skulum við finna í sameiningu.

Auðvaldsskipulagið er ótækt

Viðskipta- og fjármálakerfi heimsins er ótækt skipulag. Í skjóli pappírspeninga er takmörkuðum auðlindum sóað í stað þess að nýta þær til hagsbóta fyrir alla jarðarbúa. Lögmál markaðarins – sem svo eru kölluð – eru látin ráða í skjóli frjálsrar samkeppni. En lögmál markaðarins er ekkert annað en blind gróðahyggja og frjáls samkeppni ekki til – eða með öðrum orðum: Þetta skipulag er ótækt.

Í stað núverandi skipulags eiga samtök almennings og frjálsra einstaklinga, s.s. samvinnufyrirtæki og almenningshlutafélög, að annast atvinnu- og framleiðslu allra landa með takmörkuðum afskiptum framkvæmdavaldsins í skjóli laga í lýðræðislegu stjórnarfari þar sem raunverulegt vald er höndum í almennings – í beinum kosningum.

Það sem vegur þyngst í fátækt heimsins er krafa hins alþjóðlega auðvalds um arð af fjármagni. Þessum arði er ekki hægt að ná nema með arðráni og kúgun. Til þess að ná þessum arði hefur auðvaldið flutt framleiðslu sína til fátækra landa þar sem enn eru ekki gerðar athugasemdir við vinnuþrælkun og arðrán verkafólks, vegna þess að stjórnvöld í þessum löndum eiga fárra kosta völ og vegna þess að notaðar eru hótanir og mútur til þess að fylgja arðráninu eftir.

Til þess að halda dansi auðvaldsins gangandi er almenningi talin trú um, að hamingjan sé fólgin í því að kaupa – kaupa og eyða, enda eru ríki Vesturlanda orðin botnlaus neyslusamfélög. Enginn virðist geta stöðvað þennan dauðadans – en margir vilja leita leiða en sumir vilja stökkva af vagninum af því að sífellt fleiri átta sig á því að hamingjan eykst ekki með auknum kaupmætti.

Í samræmi við kenningu auðhyggjunnar berjast stjórnmálamenn og verkalýðsleiðtogar ríku landanna fyrir auknum kaupmætti meðan fólk í fátækum löndum sveltur, jafnvel í löndum þar sem unnt er að brauðfæða alla, löndum sem búa yfir náttúruauðlindum s.s. ræktunarkostum, vatnsorku, olíu og dýrum málmum.

Brýnt er að koma á jöfnuði meðal einstaklinga og þjóða, breyta eignaskiptingu milli hins alþjóðlega auðvalds og almennings og gera fátækum þjóðum kleift að bjarga sér sjálfar.

Forseti - sameiningartákn eða stjórnmálamaður?

Í nýársræðu tilkynnti Ólafur Ragnar Grímsson að hann ætlaði að láta af starfi forseta Íslands, sagðist eftir að hafa íhugað vandlega ólík sjónarmið varðandi framboðið, að niðurstaðan kynni að hljóma sem þversögn "en er engu að síður sú, að aðstæður þjóðarinnar séu þess eðlis, að ég geti fremur orðið að liði, ef val á verkefnum verður eingöngu háð mínum eigin vilja, óbundið af þeim skorðum sem embætti forsetans setur jafnan orðum og athöfnum". Síðan segir orðrétt í ræðunni:

"Þegar skyldur þjóðhöfðingjans hvíla ei lengur á mínum herðum fæ ég meira frelsi til að sinna hugsjónum og málefnum, sem hafa lengi verið mér kær, get á annan veg tekið þátt í að efla framfarir og hagsæld, vísindi, rannsóknir og atvinnulíf. Þá munu opnast nýjar leiðir til að styðja baráttuna gegn loftslagsbreytingum og kynningu á hreinni orku, þróa samvinnu á Norðurslóðum og tengsl okkar við forysturíki í öðrum álfum, auka tækifæri unga fólksins og lýðræði í landinu.

Ákvörðun mín felur því ekki í sér kveðjustund heldur upphaf að annarri vegferð, nýrri þjónustu við hugsjónir sem hafa löngum verið mér leiðarljós; frjálsari til athafna en áður og ríkari af reynslunni sem forsetaembættið færir hverjum þeim sem þjóðin kýs. ...

Ég færi ykkur, kæru landsmenn, einlægar þakkir fyrir traustið sem þið hafið lengi sýnt mér, Dorrit og Guðrúnu Katrínu; óska hverjum og einum, ykkur öllum farsældar í framtíðinni."

Ekkert fer hér milli mála. Engu að síður hefur hópur manna skorað á Ólaf Ragnar að sitja enn eitt kjörtímabilið. Fremstur fer Guðni Ágústsson, gamall flokksbróðir, til að tryggja hagsmuni Íslands í umræðunni um aðild Íslands að Evrópusambandinu auk þess sem hópurinn telur engan núlifandi Íslending geta gegnt embætti forseta Íslands annan en Ólaf Ragnar.

Hlutverk forseta Íslands er ekki að vera leiðtogi einhvers afmarkaðs hóps manna eða samtaka. Hlutverk forseta Íslands er að vera sameiningartákn þjóðarinnar, koma fram fyrir hönd hennar allrar án flokkadrátta. Það gerðu forsetar landsins á undan Ólafi Ragnari. Hlutverk misviturra stjórnmálamanna er að berjast fyrir hagsmunum einstakra hópa og tryggja pólitísk völd.

Forseti Íslands á að vera hafinn yfir pólitíska flokkadrætti, hann á að vera vitur maður og menntaður, víðsýnn og umburðarlyndur – og hann á að leitast við af fremsta megni að vera forseti allra Íslendinga – ekki að stuðla að sundrungu þjóðarinnar. Ef skoðun Guðna Ágústssonar og félaga hans reynist rétt, að einungis einn Íslendingur geti gegnt embætti forseta, er best að ganga aftur Noregskonungi á hönd með Nýja sáttmála - og sjá hvað setur næstu 600 sumur.